Thuế thu nhập doanh nghiệp giống như “vé góp sức” mà công ty nộp cho Nhà nước khi có lợi nhuận. Nay có một món quà rất lớn dành cho nhiều công ty mới: nếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu, bạn được miễn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm liền. Nghĩa là trong ba mùa đầu khởi nghiệp, nếu làm ăn có lãi thì phần thuế này được “xóa” hoàn toàn, giúp công ty giữ lại tiền để nuôi lớn hoạt động. Chính sách này được Quốc hội nêu trong Nghị quyết số 198/2025/QH15 (hiệu lực ngày 17/05/2025) và Chính phủ hướng dẫn rõ ở Nghị định số 20/2026/NĐ-CP (ký ngày 15/01/2026).
Vậy ai được miễn? Trọng tâm là doanh nghiệp nhỏ và vừa khi đăng ký doanh nghiệp lần đầu. “Doanh nghiệp nhỏ và vừa” được xác định theo quy định đang áp dụng (về số lao động tham gia bảo hiểm, doanh thu hoặc tổng nguồn vốn) trong Nghị định số 80/2021/NĐ-CP. Như vậy, không phải cứ mở công ty mới là tự động được miễn, mà phải đúng “cỡ” nhỏ hoặc vừa theo tiêu chí pháp luật.
Đếm 3 năm như thế nào? Thời gian miễn được tính liên tục 3 năm kể từ năm đầu tiên công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Nếu công ty được cấp giấy trước ngày 17/05/2025 (ngày Nghị quyết 198 có hiệu lực) thì chỉ được hưởng phần thời gian còn lại, không “quay ngược” để đủ 3 năm. Riêng phần miễn thuế theo Nghị định 20 được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025, nên nhiều doanh nghiệp thành lập trong năm 2025 vẫn có thể được hưởng nhưng tính theo nguyên tắc vừa nêu.
Ai không được miễn dù mới mở công ty? Pháp luật loại trừ một số trường hợp để tránh lợi dụng chính sách, ví dụ: công ty mới thành lập do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu, chuyển đổi loại hình; hoặc công ty mới mà người đại diện theo pháp luật, thành viên hợp danh hoặc người góp vốn lớn nhất đã hoặc vừa làm vị trí tương tự ở một doanh nghiệp khác (đang hoạt động hoặc vừa giải thể chưa đủ 12 tháng). Ngoài ra, một số khoản thu nhập luôn không được miễn như chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản (trừ nhà ở xã hội), chuyển nhượng dự án đầu tư nhất định, khai thác khoáng sản, hoạt động ở nước ngoài, sản xuất kinh doanh hàng hóa dịch vụ thuộc diện thuế tiêu thụ đặc biệt…
Ví dụ dễ hiểu: Công ty A được cấp giấy lần đầu ngày 10/08/2025 và là doanh nghiệp nhỏ hoặc vừa. Khi đó, công ty được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho các năm 2025, 2026, 2027 (tính liên tục 3 năm kể từ năm 2025). Nếu Công ty B được cấp giấy 10/03/2024, đến 17/05/2025 vẫn còn trong “cửa sổ” miễn thì chỉ được hưởng phần còn lại kể từ 2025, chứ không tính đủ 3 năm mới.
Vì sao có chính sách này? Nhà nước muốn doanh nghiệp non trẻ bớt áp lực tiền thuế để tập trung sống sót, học hỏi và lớn lên, từ đó khu vực tư nhân mạnh hơn, tạo việc làm và nộp nhiều thuế hơn ở giai đoạn sau. Chính sách nằm trong “gói” thúc đẩy kinh tế tư nhân, đồng thời đồng bộ với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/10/2025.
