Từ 16/01/2026: Khung phạt mới về hóa đơn theo Nghị định 310/2025 – cần nắm gì để tránh “phạt lũy tiến”?
MÔ TẢ
NĐ 310/2025 (hiệu lực 16/01/2026) đổi cách phạt hóa đơn: phạt theo số lượng hóa đơn vi phạm. Xem mức phạt & checklist kiểm soát.
1) Điểm mới cần nhớ
Từ 16/01/2026, Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi quy định xử phạt về thuế – hóa đơn theo hướng “tính theo số lượng hóa đơn vi phạm” (thay vì chỉ phạt theo hành vi như trước), khiến rủi ro tăng rất nhanh ở mô hình bán lẻ/F&B/thương mại điện tử.
Ngoài ra, Nghị định cũng mở rộng và làm rõ khái niệm vi phạm hành chính về thuế (bao gồm cả nhiều khoản thu khác thuộc NSNN do cơ quan thuế quản lý thu, như tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuê mặt nước…); bổ sung trường hợp bất khả kháng; và làm rõ đối tượng bị xử phạt trong các tình huống ủy quyền/khai nộp thay…
Về chuyển tiếp: nếu hành vi vi phạm kết thúc trước 16/01/2026 thì áp dụng văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi; hành vi đang diễn ra trước 16/01/2026 nhưng bị phát hiện sau mốc này có thể áp dụng theo quy định mới.
2) Khung phạt “lập hóa đơn không đúng thời điểm” (từ 16/01/2026)
Nói đơn giản: càng nhiều hóa đơn “lệch thời điểm”, phạt càng nhảy bậc.
A. Với hóa đơn bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ
- 01 hóa đơn: 0,5 – 1,5 triệu
- 02-09 hóa đơn: 2 – 5 triệu
- 10-19 hóa đơn: 5 – 15 triệu
- 20-49 hóa đơn: 15 – 30 triệu
- 50-99 hóa đơn: 30 – 50 triệu
- ≥ 100 hóa đơn: 50 – 70 triệu
B. Với hóa đơn cho hàng khuyến mại/biếu tặng/tiêu dùng nội bộ/cho vay-cho mượn/hoàn trả… (trừ luân chuyển nội bộ phục vụ sản xuất)
- 01 hóa đơn: cảnh cáo
- 02-09 hóa đơn: 0,5 – 1,5 triệu
- 10-49 hóa đơn: 2 – 5 triệu
- 50-99 hóa đơn: 5 – 15 triệu
- ≥ 100 hóa đơn: 15 – 30 triệu
3) Khung phạt “không lập hóa đơn” (từ 16/01/2026)
A. Không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định
- 01 hóa đơn: 1 – 2 triệu
- 02-09 hóa đơn: 2 – 10 triệu
- 10-19 hóa đơn: 10 – 30 triệu
- 20-49 hóa đơn: 30 – 50 triệu
- ≥ 50 hóa đơn: 60 – 80 triệu
B. Không lập hóa đơn cho hàng khuyến mại/biếu tặng/tiêu dùng nội bộ/cho vay-cho mượn/hoàn trả… (trừ luân chuyển nội bộ phục vụ sản xuất)
- 01 hóa đơn: cảnh cáo
- 02-09 hóa đơn: 1 – 2 triệu
- 10-49 hóa đơn: 2 – 10 triệu
- 50-99 hóa đơn: 10 – 30 triệu
- ≥ 100 hóa đơn: 30 – 50 triệu
Lưu ý quan trọng cho sếp: Các mức trên áp dụng cho tổ chức; cá nhân vi phạm thường bị phạt bằng 1/2 mức của tổ chức; hộ kinh doanh/hộ gia đình áp dụng như cá nhân.
4) Nguyên tắc xử phạt “có lợi hơn” (nhưng đừng hiểu nhầm là nhẹ hơn)
Điểm dễ bị bỏ sót là: nếu doanh nghiệp có nhiều hành vi vi phạm hóa đơn cùng loại, còn trong thời hiệu và bị xử lý trong cùng một vụ việc, thì cơ quan chức năng chỉ xử phạt 01 hành vi, nhưng mức phạt được xác định theo tổng số lượng hóa đơn vi phạm (tức là “không phạt chồng”, nhưng “phạt theo quy mô”).
Nghị định cũng làm rõ các tình huống “chọn khung cao nhất” khi khai sai nhiều chỉ tiêu trong một hồ sơ thuộc nhóm bị xử phạt thủ tục thuế.
5) Tác động theo từng sắc thuế
I. Thuế GTGT
Sai/thiếu hóa đơn thường kéo theo rủi ro về kê khai, đối chiếu dữ liệu, và có thể phát sinh truy thu – điều chỉnh khi cơ quan thuế kiểm tra. (Nền tảng nghĩa vụ lập hóa đơn điện tử và chuẩn dữ liệu được đặt tại Luật Quản lý thuế & NĐ 123).
II. Thuế TNDN
Hóa đơn sai thời điểm/không lập hóa đơn không chỉ là tiền phạt; còn có thể kéo theo rủi ro về ghi nhận doanh thu – chi phí, hồ sơ giải trình khi thanh tra/kiểm tra.
III. Thuế TNCN
Các khoản trả thay lương/biếu tặng nếu không kiểm soát chứng từ – hóa đơn rõ ràng rất dễ phát sinh tranh luận khi rà soát nghĩa vụ thuế và tính hợp lệ hồ sơ.
IV. Hóa đơn, chứng từ
Đây là phần “đánh thẳng” nhất: từ 16/01/2026, mức phạt chuyển sang lũy tiến theo số lượng hóa đơn. Doanh nghiệp có nhiều giao dịch nhỏ lẻ cần coi đây là rủi ro trọng yếu.
V. Quản lý thuế
Khái niệm vi phạm về thuế được mở rộng, bao gồm cả các khoản thu khác do cơ quan thuế quản lý thu, nên phạm vi tuân thủ của doanh nghiệp (đặc biệt có đất đai/thuê đất/khai thác tài nguyên…) cũng cần được rà lại.
Hashtag: #NghiDinh310 #XuPhatHoaDon2026 #KhongLapHoaDon #SaiThoiDiemHoaDon #HoaDonDienTu #QuanLyThue #QATAX #TuVanThue
